|
|
8 Şubat 2010
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI
TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
Performansa dayalı döner sermaye ödeme uygulamaları ile ilgili Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji (EHKM) uzmanları çalışma koşulları ve alanlarının getirmiş olduğu özel durumlar nedeniyle mağduriyet yaşamaktadırlar.
“Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim dalları ve şeflikleri 1945 yılından beri tüzükler ve yönetmeliklerde tanımlanmış olarak uzman hekim yetiştirmektedir. Asistanlık eğitimi süresince yoğun bir çalışma ve eğitim sürecinden geçen uzman hekimlerimiz göreve başladıkları devlet hastanelerinde maddi açıdan sorunlar yaşamaktadırlar.
Bu sorunun temelde 2 nedeni mevcuttur:
1-12.05.2006 tarih ve 26166 sayılı “Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli personele döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasına dair yönetmelik” ve bu yönetmeliğe ilişkin 24.04.2009 tarihli 27209 sayılı “Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli personele döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasına dair yönetmelikte değişiklik yapılması hakkında yönetmelik” de yer alan EHKM uzmanlarına yapılacak döner sermaye ödemeleri hakkındaki hükümler
2-Zaten kendisi mağduriyetimize yol açan bu yönetmelik maddelerinin yanlış uygulanmasıdır.
EHKM uzmanlık alanı poliklinik, servis, konsültasyon-danışmanlık, enfeksiyon kontrolü-izlemi, koruyucu hekimlik ve laboratuar hizmetlerini içermektedir.
Bununla beraber poliklinik hizmeti günlük olarak yapılması zorunlu olmakla birlikte spesifik bir branş olduğundan, esas sorunu enfeksiyon olmakla birlikte farklı hekim grupları tarafından muayene, tetkik ve tedavi edilmeleri, mevcut performans sistemi içerisinde dahili branşlar için puan getiren asli unsur poliklinik sayısı olduğundan mevcut sistem EHKM uzmanları için mağduriyet oluşturmaktadır.
5 yıllık uzmanlık eğitimi süresince yukarıda belirtilen alanlarda, aktif, yoğun ve yıpratıcı bir eğitim alan asistan hekimler uzman meslektaşlarının şu anki mağduriyetleri karşısında moral ve motivasyon kaybına uğramakta ve kendi uzmanlık dallarının değerini sorgulamak durumunda kalmaktadırlar.
Eğitim hastanelerinde ve genel olarak akılcı antibiyotik kullanımının sağlanması amacıyla uygulamaya konan “Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı onayı” şartı konsültasyon ağırlıklı çalışan kliniğimizin temel yoğunluğunu teşkil etmekte olup bu tarz hastaların hangi klinikte yatarsa yatsın konsültan hekim olarak sık takibi yapılması gerekmektedir. Mevcut durumda konsültasyon ücret ve puanları olması gerekenin çok altında olması sebebiyle bu verilen emek de karşılığını bulmamaktadır.
EHKM uzmanlık alanının asli görevlerinden birisi de enfeksiyonların önlenmesidir. Enfeksiyon hastalıklarının özellikle hastane enfeksiyonlarının kontrol ve izlemi ise önemi gittikçe artmakta, hem tıbbi hem de hukuki anlamda sağlık kurumlarını ve de hekimlerimizi etkileyebilecek bir özellik göstermektedir. Burada yapılan hizmetler zahiren hiçbir gelir getirmediği için puanlamada bu harcanan ciddi emek ve zaman karşılığını bulmamaktadır.
Belki de bu gerçekler görüldüğü için iyileştirme amacıyla yapılan 24.04.2009 tarih ve 27209 sayılı yönetmelikle uzmanlarımızın döner sermaye ödemeleri laboratuar uzmanlığı olarak nitelendirebileceğimiz temel tıp uzmanları (mikrobiyoloji ve biyokimya) ile aynı kategoride değerlendirilmiştir.
12.05.2006 tarih ve 26166 sayılı yönetmelikle belirlenen esaslar çerçevesinde döner sermaye ödemeleri hastane ortalamasından verilmekte fakat bu ödemeye yatak sayısına göre bir sayı sınırlaması getirilmekte, çoğu yerlerde bu sayı norm kadro-çalışan aktif hekim sayısının altında kalmakta, kimi hastanelerde zaten çok düşük olan hastane ortalaması yetmezmiş gibi çalışan hekim sayısına bölünmekte (Örn. hastane ortalamasının ½, 1/3, 3/5’i gibi… Bir hastanede 4 EHKM uzmanı mevcut ve norm kadro o hastanede 2 ise, ortalama döner sermaye ödemesi, 2 uzmana göre ayarlanıp, dörde bölünmektedir.) ve ödenen miktarlar sonuçta çok düşük düzeylere tekabül etmektedir.
Bir diğer konu ise 2009 yılında çıkan yönetmeliğin bazı hastanelerde farklı yorumlanmasıdır. Bu maddeye göre devlet hastanesi uzmanları için Enfeksiyon kontrol komite faaliyetlerinin bir öneminin kalmadığı (tabi sadece maddi anlamda) performans yapabilen bir bölüm olduğundan sadece laboratuar görevi yaparlarsa bu kapsamda değerlendirilebileceği düşünülmekte ve bu yönde uygulanabilmektedir. EHKM uzmanları için artık Hastane Enfeksiyon Kontrol çalışmalarının bir önemi olmadığı bunun sadece Eğitim Araştırma Hastanesi EHKM uzmanlarının ortalamadan döner alabileceği şeklinde yorumlanabilmektedir.
Birçok alanda özveriyle çalışan uzman hekimlerimiz sepsis, menenjit gibi hayati enfeksiyonların yanı sıra zaman zaman epidemi ve pandemiye yol açan kuş gribi, Kırım Kongo kanamalı ateşi, domuz gribi gibi salgın hastalıklarla birebir muhatap olup bu hastalıkların tanı ve tedavisini gerçekleştirmektedir. Bunun yanında sifiliz, hepatit ve AIDS gibi bulaşıcı yüksek riskli enfeksiyon hastalıklarıyla mücadele etmekte ve bulaş riski altındadırlar.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen birçok alanda, yüksek risk ortamında hizmet veren uzun, ağır ve yorucu bir uzmanlık eğitimi sürecinden geçen hekimlerimiz verdikleri emeklerin ve taşıdıkları sorumlulukların karşılığını alamamaktadırlar.
Bu mağduriyeti giderecek şekilde yasal düzenleme yapılarak, döner sermayenin ortalamadan fakat çalışan uzman hekim sayısından bağımsız olarak herhangi bir bölen olmaksızın ve belli durumlarda veya başhekim onayıyla % 20 oranında arttırılarak verilmesi gerekmektedir. Eğer mutlaka performansa dayalı ödeme yapılacaksa (ki bu yine de sorunlara neden olacaktır) 24.04.2009 tarihli 27209 sayılı yönetmeliğin uygulanmasında görülen ve EHKM uzmanlarının mağduriyetine yol açan farklı uygulamaların ortadan kaldırılması, performans uygulamasında poliklinik muayene ve konsültasyon hizmetlerinin puanının artırılması, hastane enfeksiyon kontrolüne yönelik yapılan tüm uygulamaların performans sistemi içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca hastane enfeksiyonları ve ülkemizde salgın yapan hastalıklar göz önüne alındığında kadro yatak sayısına göre 250 yatağa bir uzman tabip uygulamasının EHKM uzmanları için 125 yatağa bir uzman tabip olarak değiştirilmesi uygun olacaktır.
Gereğini bilgilerinize arz ederiz.
Prof. Dr. Gaye Usluer
Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (EKMUD) Başkanı |
|
